ความรู้สึก สัญชาตญาณ และวิทยาศาสตร์

นักแข่งรถมอเตอร์ไซค์ ไม่รู้จักฟิสิกส์ แต่อาศัยความรู้สึกขณะขับขี่ แต่รู้จักฟิสิกส์ไว้บ้าง ก็จะรู้เทคนิคการขับเพิ่มขึ้น

การเดินบนถ่านไม้ร้อน(ต้องรอให้ไฟสงบก่อน ไม่ใช่เดินตอนไฟลุก) ความรู้สึกบอกเราบอกว่า ถ่านมันร้อน จนแดง แต่ทางวิทยาศาสตร์มีคำอธิบาย อุณหภูมิผิวถ่านด้านบน(ส่วนที่ยังเป็นสีดำอยู่) จะไม่ร้อน เพราะถ่านมีคุณสมบัติเป็นฉนวนกันความร้อน ผิดกับด้านล่างจะร้อนมาก เมื่อเราใช้เครื่องวัดอุณหภูมิอินฟาเรดวัดอุณหภูมิผิวด้านบน-ด้านล่าง เราจะเห็นความแตกต่างกันอย่างมาก เพราะฉะนั้นเราสามารถใช้มือจับถ่านร้อนที่ด้านบนได้ โดยที่เราไม่รู้สึกร้อนแต่อย่างไร

วิทยาศาสตร์ เป็นเรื่องของความเป็นจริง เรื่องของข้อมูล การพิสูจน์ หลายครั้งมักจะขัดกับความรู้สึก สามัญสำนึกบ้าง (ซึ่งความรู้สึกมักจะอธิบายได้ยาก และถูกหลอก บิดเบือนได้) แต่ก็เพราะความรู้สึกว่าถ่านนั้นมันร้อน ซึ่งมันก็เป็นสัญชาตญาณการป้องกันตัว หรือความกลัว ก็ทำให้มนุษย์ยั้งคิด และรอดพ้นภัยอันตรายต่างๆ มาได้

ฉะนั้น ถ้าเรามีสติ ใช้ทั้งความรู้สึก สัญชาตญาณ และวิทยาศาสตร์ มันก็จะเป็นส่วนเสริมซึ่งกันและกัน พัฒนาปัญญาเราสูงขึ้น